Kochani, w kategorii wycinanki nie mogło zabraknąć, naszych, cudnych, wycinanek łowickich, kurpiowskich itp.
Teraz na powrót stają się coraz bardziej popularne, choć często są jeszcze niedoceniane, a mamy być z czego dumni. Są arcydziełami sztuki ludowej i dekoratorskiej. Inspirują młodych designerów, są przetwarzane, eksportowane na nowe podłoża i wykorzystywane do zupełnie nowych projektów.
Mienią się wszystkimi barwami tęczy. Każda wycinanka jest wykonywana ręcznie, niegdyś przy użyciu nożyc do strzyżenia owiec, które silnie sprężynują, dzięki temu możliwe było tworzenie tak rozmaitych wzorów.
Dzielimy je na 3 grupy: okrągłe „Gwiozdy”, prostokątne „Kodry” i pionowe „Tasiemki”.

fot. www.powiat.lowicz.pl

Na wycinankach występują roślinne, geometryczne i symetryczne motywy. Przedstawiane są sceny z życia chłopów: praca, święta, obrzędy ludowe. Wycinanki miały specjalne znaczenie, były zarówno elementem dekoracyjnym, jak i obrzędowym. W regionie łowickim służyły do dekoracji wiejskich izb już od II połowy XIX wieku, przyklejano je do ściany klajstrem, czyli klejem z mąki. Prostokątne „kodry” umieszczano na belkach stropu, przedzielano je okrągłymi ażurowymi „gwiozdami”, a podwójne „tasiemki” służyły do przedzielania innych obiektów, np. obrazów na ścianach. Zmieniano je raz do roku, co było związane z wiosennym obrzędem odnowy.


fot. www.powiat.lowicz.pl




fot. www.perfekt.krakow.pl

Czynnikiem dynamizującym rozwój wycinankarstwa była dostępność na wsi kolorowego papieru, szczególnie tego błyszczącego, zwanego glansowanym. Pojawił się on u wędrownych handlarzy razem z potrzebnymi i "luksusowymi" towarami, wyrabianymi w manufakturach i fabrykach miejskich.


fot. www.perfekt.krakow.pl


Specjaliści wyróżniają w Polsce liczne regiony wycinankarskie, takie jak: Kurpiowska Puszcza Zielona, Kurpiowska Puszcza Biała, Łowickie, Gąbińskie, Rawskie, Opoczyńskie, Wolborskie, Sieradzkie, Kieleckie, Puszcza Kozienicka, Kołbielskie, Powiśle Garwolińskie, Lubelskie. Rozwój twórczości na poszczególnych obszarach miał indywidualny przebieg. Raz na jednym terenie wycinankarstwo gasło i traciło pasjonatów, kiedy równocześnie w innym pojawiała się moda i wszyscy dookoła wycinali swoje dekoracje. Każdy z wymienionych regionów miał swoje charakterystyczne wzory podstawowe i swoją kolorystykę.


fot. www.perfekt.krakow.pl


Motywy w wycinankach są inspirowane przyrodą, powtarzają tradycyjne elementy zdobnicze czasem z bardzo odległej przeszłości i ciągle są wzbogacane przez następne pokolenia. Wycinanki ujawniają poczucie rytmu i symetrii, którymi obdarzeni są twórcy ludowi.
Wycinanki można kupić np. w: ludowomi.pl, perfekt.krakow.pl


Poniżej przedstawiam Wam kilka wybranych projektów, polskich projektantów, które powstały z inspiracji wycinankami ludowymi.


dywan Dia, designer: Magdalena Lubińska, Michał Kopaniszyn mohodesign.com




pisałam już kiedyś > Zwycięski projekt Pawilonu Polskiego Sekcji Polskiej podczas EXPO 2010 w Szanghaju, projekt: Wojciech Kakowski, Marcin Mostafa, Natalia Paszkowska




Szczoteczka do zebow LuDent, projekt: beza projekt




Modna jest też biżuteria z motywami wycinanek, wyglądają słodko. Kolczyki są dostępne na: ludowomi.pl, natomiast przypinki na: decobazar.pl


--
Do wpisu zainspirował mnie tekst Wandy Skowron o wycinankach, który polecam, jest bardzo ciekawy i wyczerpująco opisuje historię polskich wycinanek.